Cao in de chemie en procesindustrie

Zoek je de cao chemie of de cao procesindustrie? Dan kom je er snel achter dat die niet bestaat. In de chemie maakt bijna elk groot bedrijf eigen afspraken met de vakbonden. Dat heet een bedrijfs-cao. Hieronder lees je welke soorten cao’s er zijn, wat erin staat en waar je jouw cao vindt.

Bedrijfs-cao of sector-cao?

Er zijn twee soorten cao’s:

• Bedrijfs-cao: afspraken tussen één werkgever en de vakbonden. Deze cao geldt alleen voor dat bedrijf.
• Sector-cao: afspraken voor een hele bedrijfstak. Alle bedrijven in die sector die lid zijn van de werkgeversvereniging, moeten zich eraan houden. Soms verklaart de overheid een sector-cao algemeen verbindend. Dan geldt hij voor alle bedrijven in die sector.

In de chemische industrie zijn bedrijfs-cao’s de regel. Uit onderzoek naar de chemiesector (UvA/Eurofound, 2014) blijkt dat de bonden (FNV, CNV en De Unie) per bedrijf onderhandelen. De werkgeversvereniging VNCI behartigt wel de belangen van chemiebedrijven, maar doet niet mee aan cao-onderhandelingen.

Voorbeelden van bedrijfs-cao’s

CNV noemt in de rubriek chemie en energie tientallen bedrijfs-cao’s. Een paar die je als operator vaak tegenkomt:

Voorbeelden van sector-cao’s

Een paar delen van de procesindustrie hebben wel een sector-cao. Volgens CNV gaat het in chemie en energie om:

• de cao Kunststof-, Rubber- en Lijmindustrie
• de cao Bereide verf- en drukinktindustrie
• de cao Maasvlakte Olie Terminal

Werk je als operator in de voedingsindustrie, papier of metaal? Dan val je vaak onder een andere sector-cao, bijvoorbeeld voor de papierindustrie of de metalektro.

Wat staat er in een cao?

Een cao gaat over alles wat met je werk en je geld te maken heeft. Voor procesoperators zijn dit de belangrijkste onderdelen:

Meer over de toeslag lees je bij ploegentoeslag. Meer over uren en vrije dagen bij uren en ADV.

Loonsverhogingen in 2026

Hieronder staan de loonsverhogingen die we met een bron konden vinden. Andere cao’s hebben andere afspraken.

Ter vergelijking: volgens het CBS stegen de cao-lonen in de industrie in het derde kwartaal van 2026 met 4,2% ten opzichte van een jaar eerder. Over alle sectoren samen was dat 4,0%.

Valt op dat veel chemie-cao’s naar elkaar kijken? Dat klopt. Shell en Shin-Etsu koppelen hun verhoging aan het gemiddelde van andere chemiebedrijven. Daardoor bewegen de lonen in de sector vaak ongeveer gelijk op.

Waar vind je jouw cao?

1. Vraag het aan je werkgever. De cao staat vaak op intranet of bij HR.
2. FNV. Op fnv.nl kun je onder “Sector en cao” zoeken op de naam van je bedrijf. Veel cao-teksten staan er als pdf.
3. CNV. Op cnv.nl staat onder Industrie, rubriek chemie en energie, een lijst met bedrijfs-cao’s en sector-cao’s. Per cao vind je de looptijd, het nieuws en vaak de volledige tekst.
4. Je arbeidscontract. Daarin staat meestal welke cao van toepassing is.

Een cao heeft een looptijd. Loopt hij af, dan blijven de oude afspraken meestal gelden tot er een nieuwe cao is. Het nieuws over de onderhandelingen volg je bij de bonden.

Werk je via een uitzendbureau?

Veel operators beginnen via een uitzendbureau of detacheerder. Dan geldt vaak een uitzend-cao. Daarin staat wanneer je hetzelfde loon krijgt als de vaste medewerkers bij het bedrijf waar je werkt. Vraag het bureau welke afspraken voor jou gelden, en of ploegentoeslag, 13e maand en pensioen hetzelfde zijn.

Werk je in België?

In België werkt het anders. Daar maken paritaire comités afspraken voor een sector, bijvoorbeeld paritair comité 116 voor arbeiders in de scheikunde. Daarnaast kunnen bedrijven eigen afspraken maken. Lees meer op Vlaanderen.

Verder lezen

• Salaris procesoperator met bedragen per niveau en rooster
• Salaris per werkgever met wat bekend is over Shell en Dow
• Ploegendienst met uitleg over roosters