Procesoperator worden: alle routes naast elkaar

Kort antwoord

Er zijn zes routes, waarvan twee via het mbo. Welke het beste past, hangt vooral af van je leeftijd, je vooropleiding en of je tijdens het leren een inkomen nodig hebt.

• Ben je jong en kom je van het vmbo? Dan is een mbo-opleiding (bol of bbl) de gewone weg.
• Ben je volwassen en heb je inkomen nodig? Kies dan een route waarin je meteen in dienst bent: bbl, bedrijfsopleiding of leerwerktraject.
• Werk je al in een fabriek? Vraag je werkgever naar een VAPRO-traject of een interne opleiding.

Alle routes naast elkaar

De bedragen voor lesgeld en cursusgeld komen van de Rijksoverheid. Werkgevers vergoeden het cursusgeld voor bbl vaak, maar dat is geen wettelijke plicht. Kijk in je contract of de cao.

Route 1: mbo bol

In de beroepsopleidende leerweg (bol) ga je naar school en loop je stage. Je kiest uit drie niveaus:

De duur komt van KiesMBO. Bij Da Vinci College duurt Procesoperator B in de bol drie jaar, met 10 weken stage in jaar 2 en 20 weken in jaar 3. Tijdens die opleiding haal je ook je VCA.

De bol past bij jongeren die nog geen werkervaring hebben. Een nadeel: KiesMBO meldt dat er voor Procesoperator B niet zoveel stageplaatsen zijn. Kijk daarom op tijd naar een stage.

Route 2: mbo bbl

In de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) werk je bij een erkend leerbedrijf en ga je meestal één dag per week naar school. Je hebt een arbeidsovereenkomst en verdient salaris. Bij Noorderpoort werk je voor Procesoperator A minimaal 20 uur per week. Bij Da Vinci werk je voor Operator C vier dagen per week.

Een harde eis: je moet zelf een leerbedrijf vinden. Zonder baan kun je niet beginnen. Meer op procesoperator bbl en bol of bbl.

Route 3: de bedrijfsschool

Grote bedrijven in de chemie en raffinage leiden soms zelf operators op. Je bent dan vanaf dag één in dienst. De opleiding combineert theorie in een klas met praktijk in de fabriek. Soms werkt het bedrijf daarvoor samen met een ROC. KIVI noemt als voorbeeld het Process College in de regio Rotterdam: een afstudeerrichting binnen de operatoropleiding van Zadkine en het STC, samen met bedrijven uit de chemie en petrochemie. Volgens KIVI geven die bedrijven een baangarantie bij de start. KIVI zet er geen datum bij. Vraag daarom bij Zadkine na of het traject nog zo bestaat.

Bedrijfsscholen starten niet altijd elk jaar en de selectie is vaak streng. Kijk op de vacaturesites van de bedrijven in jouw werkgebied.

Route 4: een VAPRO-traject

VAPRO is een opleider voor operators in de procesindustrie. Je volgt de opleiding vooral op de werkvloer, naast je werk. Volgens VAPRO duurt een niveau zo lang:

Je sluit elk niveau af met een theorie-examen en een praktijkopdracht (de meesterproef). Meestal betaalt je werkgever. Lees meer op VAPRO-opleiding en VAPRO-niveaus.

Route 5: een leerwerktraject via een bureau

Uitzend- en detacheringsbureaus bieden trajecten aan waarin je in dienst komt en bij een opdrachtgever leert. VAPRO doet dat zelf ook. Volgens VAPRO is de opleiding dan kosteloos als je hem afrondt.

Let bij zo’n traject goed op:

• Hoe lang zit je vast aan het bureau?
• Moet je opleidingskosten terugbetalen als je eerder stopt?
• Welk diploma krijg je precies?
• Welk salaris en welke toeslag krijg je tijdens het traject?

Een terugbetalingsregeling is niet ongewoon, maar je moet hem kennen voordat je tekent.

Route 6: zij-instroom

Kom je uit een ander vak, bijvoorbeeld als monteur, chauffeur, militair of productiemedewerker? Dan neem je ervaring mee die bedrijven waarderen: veilig werken, storingen oplossen, werken in ploegen. Je stapt dan meestal in via route 2, 4 of 5. Op omscholen lees je hoe je dat aanpakt en welke regelingen er zijn. Ben je ouder, lees dan omscholen na je 40e.

Wat heb je nodig om te beginnen?

Voor de meeste routes:

• een vmbo-diploma kader, gemengd of theoretisch, of een mbo 2-diploma (voor mbo 3 en 4)
• voor mbo 2 kan ook vmbo basis of Entree
• technisch inzicht en basisrekenen
• bereidheid om in ploegen te werken
• een VCA-diploma, vaak haal je dat tijdens de opleiding. Zie VCA

Geen diploma? Lees procesoperator worden zonder diploma.

Wat kun je verdienen?

Als instromer verdien je volgens onze indicatie €2.500–€2.900 bruto basis per maand. Op A-niveau is dat €2.700–€3.200. In ploegendienst komt daar een toeslag bij van ongeveer 18–22% (3-ploegen) of 28–33% (5-ploegen). Zie salaris en ploegentoeslag.

Stappenplan

1. Lees wat het werk is op procesoperator en of ploegendienst bij je past.
2. Kies je route met de tabel hierboven.
3. Bereid je voor op de selectie: technisch inzicht test.
4. Solliciteer bij bedrijven, scholen of bureaus. Tips op solliciteren.
5. Haal je VCA als dat niet in de opleiding zit.