Doorgroeien als procesoperator

Als procesoperator zit je niet vast op één plek. Er zijn veel routes om door te groeien: hoger in de operatorniveaus, naar het panel, naar een leidinggevende rol of naar een functie buiten de ploeg. Op deze pagina zie je de meest voorkomende stappen. Namen van functies verschillen per bedrijf, dus kijk vooral naar wat je doet, niet naar de titel.

De basis: van A naar B naar C

De eerste stappen in je loopbaan volgen meestal de operatorniveaus. In veel bedrijven heten die A, B en C, vaak gekoppeld aan VAPRO-diploma’s of mbo-niveaus.

Een diplomasupplement van SBB (2014) beschrijft dat een Procesoperator B functies kan doen zoals paneloperator of hoofdoperator, en dat je met het diploma kunt doorstromen naar niveau 4. Operator C geeft volgens het Da Vinci College leiding aan een team operators en adviseert als specialist.

Veel operators halen deze diploma’s in BBL, dus naast hun werk. Je werkgever betaalt vaak de opleiding. Meer uitleg over de niveaus staat op VAPRO-niveaus en welk niveau is operator B.

Wat het betekent voor je salaris, lees je op operator A, operator B en operator C.

Paneloperator

Als paneloperator bedien je het proces vanuit de controlekamer. Je kijkt naar schermen, stuurt kleppen en pompen aan en houdt temperaturen, drukken en flows in de gaten. Bij een storing ben jij degene die het overzicht houdt en de buitenoperators aanstuurt.

Paneloperator word je meestal na een paar jaar als buitenoperator. Je moet de installatie kennen voordat je hem vanaf een scherm kunt besturen. Lees meer over het verschil op paneloperator en buitenoperator.

Wachtchef of ploegleider

De volgende stap in de ploeg is leidinggeven. Die rol heet wachtchef, ploegleider, shift supervisor of iets vergelijkbaars. Je bent tijdens de dienst verantwoordelijk voor de ploeg en de installatie.

Wat je doet:

• het werk verdelen over de ploeg;
• toezien op veiligheid en werkvergunningen;
• beslissen bij storingen en in noodsituaties;
• overdragen aan de volgende ploeg;
• het aanspreekpunt zijn voor onderhoud en de dagdienst.

Je werkt meestal nog in hetzelfde rooster als je ploeg. Voor deze stap kijken bedrijven naar je ervaring, je rust in drukke situaties en hoe je met collega’s omgaat. Een cursus leidinggeven hoort er vaak bij.

Functies naast of buiten de ploeg

Niet iedereen wil leidinggeven. En niet iedereen wil tot zijn pensioen nachtdiensten draaien. Er zijn functies waarin je kennis als operator goud waard is.

Procestechnoloog

Een procestechnoloog werkt aan het proces zelf. Waarom loopt de opbrengst terug? Hoe kan het met minder energie? Veel procestechnologen hebben een hbo-opleiding. Na Operator C kun je doorstromen naar een hbo-opleiding zoals Procestechniek of Chemische Technologie. Veel mensen doen dat in deeltijd.

Trainer

Ervaren operators zijn vaak de beste trainers. Je leidt nieuwe collega’s op in de installatie of op een simulator. Bij grote bedrijven is dat een eigen functie. Bij kleinere bedrijven doe je het naast je werk in de ploeg.

HSE

HSE staat voor health, safety en environment. Als HSE-adviseur help je de organisatie om veilig te werken. Je kennis van de praktijk helpt: je weet hoe het er op de vloer echt aan toegaat. Meestal is een extra opleiding nodig.

Overstappen naar dagdienst

Veel operators willen na verloop van tijd minder of geen nachtdiensten meer. Dat is begrijpelijk. De Gezondheidsraad concludeerde dat het risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten groeit met het aantal jaren nachtwerk. Meer daarover lees je op gezond blijven in ploegendienst.

Het RIVM raadt werkgevers aan om oudere werknemers de mogelijkheid te geven om met nachtwerk te stoppen. Dat is een advies, geen recht. Of het bij jouw werkgever kan, verschilt sterk.

Waar moet je op letten bij een overstap?

• Geld. In dagdienst vervalt je ploegentoeslag. Die kan in een volcontinu rooster rond de 30% van je basisloon zijn. Zie ploegentoeslag. Je nieuwe basisloon moet flink hoger zijn om netto gelijk te blijven.
• Afbouwregeling. Sommige cao’s hebben een afbouwregeling voor de toeslag als je na lange tijd uit ploegendienst gaat. Check je cao.
• Plekken. Dagdienstfuncties zijn er minder dan ploegfuncties. Laat op tijd weten dat je interesse hebt.

Tips om door te groeien

1. Haal je diploma’s. Een diploma op niveau 3 of 4 opent deuren.
2. Leer de installatie echt kennen. Vraag naar het waarom achter procedures.
3. Laat merken wat je wilt. Bespreek het in je jaargesprek.
4. Doe mee aan projecten. Een onderhoudsstop of een nieuwe installatie leert je veel.
5. Kijk ook buiten je bedrijf. Soms kun je bij een andere werkgever sneller een stap maken.

Ben je ouder en wil je juist instappen of overstappen? Lees dan omscholen na je 40e.