VCA voor procesoperators

Wat is VCA?

VCA is een systeem voor veilig en gezond werken in risicovolle omgevingen. Het wordt beheerd door SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid). Er zijn twee kanten:

• Bedrijven kunnen VCA-gecertificeerd zijn. SSVV kent VCA* en VCA** en een aparte variant VCA Petrochemie, voor bedrijven in de petrochemie.
• Personen halen een VCA-diploma. Dat laat zien dat je de basisregels voor veilig werken kent.

Werk je voor een VCA-gecertificeerd bedrijf, dan is B-VCA volgens SSVV verplicht. In de procesindustrie werken veel bedrijven en aannemers met VCA. Daarom vragen veel vacatures voor operators erom.

B-VCA of VOL-VCA?

Bron: SSVV. Als operator heb je meestal genoeg aan B-VCA. Word je ploegleider of shiftleader, dan kan je werkgever VOL-VCA vragen. SSVV vernieuwt in 2026 de examens voor onder meer VOL-VCA. Kijk op de site van SSVV wat er voor jouw examen verandert.

Het examen

• Je maakt het examen digitaal, op een computer of tablet, bij een erkend examencentrum.
• Alle vragen zijn meerkeuze.
• Het examen is bij voorkeur in het Nederlands. Een examen in een andere taal kan tegen meerprijs. Bij B-VCA kan ook een voorleesexamen.
• B-VCA kun je ook in vier losse modules doen. Elke uitslag blijft dan een jaar geldig.
• Het examencentrum zet je diploma in het Centraal Diploma Register (CDR). Werkgevers kunnen daar controleren of je het hebt.

Hoeveel vragen je goed moet hebben, staat volgens SSVV in de toetsmatrijs bij de eind- en toetstermen. Die kun je downloaden op de site van SSVV.

Wat leer je?

De onderwerpen zijn basiskennis die je als operator elke dag gebruikt:

• gevaren herkennen en risico’s inschatten
• werkvergunningen en procedures
• gevaarlijke stoffen en etiketten
• brand en explosie
• persoonlijke beschermingsmiddelen
• werken op hoogte en in besloten ruimten
• wat je doet bij een ongeval of noodsituatie

De precieze lijst staat in de eind- en toetstermen van SSVV.

Hoe haal je het?

Volgens SSVV duren veel B-VCA-opleidingen twee dagen. Je kunt ook alleen examen doen.

Andere veiligheidscertificaten

Naast VCA vragen sommige werkgevers in de procesindustrie om extra certificaten. Welke dat zijn, hangt af van het bedrijf en de installatie. Vaak regelt de werkgever deze zelf in de eerste maanden. Voorbeelden zijn een training voor ademluchtapparatuur, BHV of EHBO, of een heftruckcertificaat. Vraag in je sollicitatie welke trainingen je bij de start krijgt.

Waarom zelf halen slim kan zijn

Zoek je werk zonder vakdiploma? Dan helpt een VCA-diploma je cv. Je laat zien dat je serieus bent en dat je meteen veilig aan de slag kunt. Zie procesoperator worden zonder diploma.

Let op de vervaldatum

Je diploma verloopt na tien jaar. Je moet dat zelf bijhouden. Is het verlopen, dan doe je opnieuw examen. Kijk in het CDR wanneer jouw diploma afloopt, en zet het op je cv als je solliciteert. Meer tips op solliciteren.